09 марта 2026

Олюн_йамаквлä (Олины сказки)

РЫВЫЖДЫН ПИРЫ (ЛИСА И ВОЛК)

Ылэныт тютяндын коважэ.
Икгäнä тютя оля ковалан:
— Тынь, кова, кагыльым кӱэшт, а мынь имним кыцкем дä кодалам колым коцолаш.
Тютя шуку колым коцолын.
Кодалэш тӧркыжы дä мором мора. Ужеш, корнышто, колыкш рывыж кия.
Валэн имни т’иргыц дä шана:
— Коваемлäн пеш сяй воротник лиеш! Нäлын тютя рывыжым, дä т’ирыш пыштэн, а шке анцылны ашкылэш.
Рывыж, тэ манмеш, тынгäлын олендын кышкäш колым пытымешкэ. Кышкен пытäрен цлä колым, дä шке шылын.
Тютя тӧркыжы шун, коважым кыцкырä:
— Пелäшем, шергы воротникым кантэнам тылäнэт!
Ашкыл тольэ кова т’ир дӧркы, дä нимам шыш уж: колымäт, рывыжымäт. И тыҥäлын тютям вурсаш: — äзрин тäя панты, шоҥкы кӧрен, тынь алталкалаш эше мыньым тыҥäлäт!
Тэшты тютя омолош: вет рывыж алталыш тудом! Ойгырыш, ойгырыш, дä нимам ат лыштэ!
А рывыж, тэ времын, поген корнышты цлä колым ик вере, дä тыҥäлын кацкаш.
Ашкыл толэш тудын дӧркы пиры:
-Которет-шюлэт, тулаце. Кинты лийже дä шанцал!
-Мынь шкемыным кацкам, тынь мундыркӧрäк шагал!
-Колым пу мылäнэм?
-Коцол шке дä кац!
-Мынь ам мошто!
Ээ! Дык, мынь, вет, коцолонам!
Тынь, тулар, эҥерышкы кейы, пацедым ражыш колто, шынцы
дä тэге ольо: коцолт кол, изи дä кугу! Кол шке пацышкет пижäш тыҥäлэш. Шуку времым шынцет, шуку колым коцет!
Пиры каремышкы кеен, пацжым ражыш шоралын, дä тэге ольыш: — коцолт кол изи дä кугу!
Рывыж паштэкжы толын дä шепок пелэштэш: — валгыды, валгыды лийдä шӱдӱрвлä, цат ок кылмы пирын пац!
-Тынь мам тушто которет, шожарем?
— Тэге мынь тылäт палшем колым коцолаш!
А шке ире иктым ок олькала:
— Кылмы, кылмы пирын пац!
До-тово кужун шынцен пиры раж воктен, йӱд ваш местäгыц шыш тäрвäны, пацжэ кылмен; шагалнэжэ ӧльӧ, дä шыш керт.
Шана: пешäт шуку кол пижын!
Ирок ужеш, вятывлä толыт вӱдлäн, дä кыцкырäт: — Пиры, пиры, кырыдä тудом!
Тыҥäлыныт нэзер пирым лопшаш — кюн ма уло: ведрäдын, вӱдвäрäдын, пантыдын. Пиры торштыльы, торштыльы, пацжэ ку’ры’л кодын ийыште, дä шайылкы анцалдэ коргожо.
Яра!- Пиры шана — ох и тӱлэт мылäнэм, шожар!
Тэ времын, рывыж шепок порен ик пёртыш, кошто кова мелнäм кюэштын,  дä вуйжым шӧрен куашнадын.
Ашкылэш нур воктен, пиры ваштареш толэш: — тэге, тынь мыньым томтэт, кюто, коцек кыреныт вäтывлä!
— Ээх, пирем-ызäем!- рывыж пелэштэш, — тыньын вӱрым локтонот, а мыньын вуй мими лектын, ашкылаш äт амкерт!
— Керок ок, — пиры оля, — кушто тылäт, шожарем ашкылаш, шыц вюлкем, аты яктэ нäҥкен шуктэм.
Рывыж шынцын тупушкожэ, дä олендын мора: — кырыме кырымдэмым нäҥкä, кырыме кырымдэмым нäҥкä.
— Мам, шожарем, морет?
— Мынь, шолем теге ойлем:  «Кырыме кырымым нäҥкä!»

https://vk.com/music?z=audio_playlist733782066_1/06de3f0b05f7377cf5